Werkstress

'Druk druk druk' is een veel gehoorde reactie. Een flink aantal mensen zoekt regelmatig zijn grenzen op. Wij gaan het zo langzamerhand normaal vinden. CNW is van mening dat stress gezond is zolang jij zelf de touwtjes in handen houdt. Wij dragen graag bij aan het vergroten van werkplezier en het verminderen van de negatieve effecten van (werk)stress.

Het is zinvol voor ieder individu en voor alle organisaties om bezig te zijn met het hanteerbaar maken van stress. Als stress de overhand krijgt, kan het leiden tot het maken van verkeerde afwegingen, verlies van kracht, drive en uitval wat voor de persoon in kwestie maar vanzelfsprekend ook voor de organisatie  grote consequenties heeft. Denk aan productieverlies, ongewenst verloop en verzuim met als resultaat hoge kosten door verlies van expertise, wervings- en vervangingskosten, verzuim en re-integratiekosten. Afwezigheid als gevolg van psychische klachten is bij veel bedrijven momenteel de grootste en kostbaarste categorie van verzuim.

Van werkdruk naar werkgeluk

Onderstaand model geeft een beeld van de veelheid aan invloeden bij werkdruk en stress:

 

 

Bij het beïnvloeden van werkstress zijn twee factoren van belang. Allereerst is er geen formule die voor iedereen werkt, omdat er altijd sprake is van een wisselwerking tussen persoon en omgeving. Wat voor de een stressvol is, blijkt voor de ander prima werkbaar of zelfs motiverend te zijn. Ten tweede spelen er zowel privé- als werk factoren door elkaar heen bij het ontstaan van werkstress en werkplezier.  Een effectieve aanpak vraagt dus om interventies op meerdere fronten en vereist nauwe samenwerking tussen een werkgever en een werknemer.

 

Potentiele stress factor

 

Consequenties

Omgeving Factoren

  • Economische onzekerheid
  • Politieke onzekerheid
  • Technologische veranderingen

 Individuele verschillen

  • Perceptie
  • Werkervaring
  • Sociale steun
  • Reactie op controleverlies
  • Zelfsturing
  • Vijandigheid

Lichamelijke klachten

  • Hoofdpijn-migraine
  • Hoge bloeddruk
  • Hart problemen
  • Slaap problemen etc.

Organisatie Factoren

  • Taakeisen
  • Rolonduidelijkheid
  • Interpersoonlijke vereisten

Ervaren stress

Psychische klachten

  • Angst
  • Depressie
  • Verminderde werklust

Persoon Factoren

  • Familieproblemen
  • Financiële problemen
  • Persoonlijkheid
 

 

Gedragsuitingen

  • Productiviteit neemt af
  • Vaker afwezig (fysiek of mentaal)
  • Verloop
  • Conflicten

 

Bij het beïnvloeden van werkstress zijn twee factoren van belang. Allereerst is er geen formule die voor iedereen werkt, omdat er altijd sprake is van een wisselwerking tussen persoon en omgeving. Wat voor de een stressvol is, blijkt voor de ander prima werkbaar of zelfs motiverend te zijn. Ten tweede spelen er zowel privé- als werk factoren door elkaar heen bij het ontstaan van werkstress en werkplezier.  Een effectieve aanpak vraagt dus om interventies op meerdere fronten en vereist nauwe samenwerking tussen een werkgever en een werknemer.

Het Werkeisen Energiebronnen Model  geeft handvatten van waaruit we preventieve maatregelen kunnen nemen om zowel stress te voorkomen als bevlogenheid te stimuleren.

 

 

Het model gaat er vanuit dat te hoge werkeisen leiden tot stressreacties en ongezondheid (het uitputtingsproces in donkerbauw), terwijl het beschikken over veel energiebronnen leidt tot hogere motivatie en productiviteit (het motivationele proces in wit).

Het onderscheid tussen werkeisen en energiebronnen is echter minder helder dan het lijkt. De afwezigheid van een belangrijke energiebron (bijvoorbeeld autonomie)  kan een stressor zijn, terwijl voor een ander die energiebron kan leiden tot stress. Daarbij zijn er werkeisen die een baan voor bepaalde mensen juist uitdagend maken. Niet alle werkeisen en energiebronnen kunnen dus over een kam worden geschoren en zullen per situatie of afdeling beoordeeld moeten worden.

Persoonlijke hulpbronnen beïnvloeden de persoonlijke reactie, want hoe optimistischer, weerbaarder en flexibeler werknemers zijn en hoe groter het vertrouwen in hun eigen kunnen, des te meer bevlogen en minder opgebrand zij zich voelen.

Werkplezier vergroten

Organisaties kunnen werkplezier beïnvloeden door energiebronnen te versterken en werkstressoren te verkleinen. Ook medewerkers stimuleren bij het ontwikkelen van persoonlijke hulpbronnen draagt hieraan bij. De kunst is te signaleren waar verbetering mogelijk is, bij elke organisatie zit de angel elders. Dat is een puzzel die CNW graag samen met u legt. Door een aantal inloopspreekuren te organiseren op het thema werkdruk/werkgeluk snijdt het mes aan twee kanten. We helpen enerzijds de medewerkers verder die direct aansluiting zoeken. Anderzijds krijgen we op basis van de verschillende gesprekken al snel een beeld van wat er speelt en (preventief) mogelijk is.

Wat u in ieder geval kunt doen om werkplezier te vergroten is de samenwerking en communicatie tussen werkgever en werknemer te versterken. Werkgevers hebben twee voor de hand liggende ingangen om dit op te pakken:

 1. Knelpunten signaleren en bespreken

Bij het signaleren van ongewenst gedrag van medewerkers is er een kans een dialoog aan te gaan over de individuele werkstressoren en energiebronnen, en raden wij aan  ook factoren uit de privé situatie te bespreken. Duidelijk moet worden wat er precies knelt en wie dat gaat aanpakken en oplossen. De instrumenten en uitwerkingen kunnen van individu tot individu heel divers zijn en variëren. Hieronder uit de praktijk enkele voorbeelden van oplossingen die gevonden werden zodra het knelpunt concreet werd:

Signaal

Uitkomst gesprek

Oplossing

Hoge bloedruk

Ervaren van weinig steun collega's

Teamactiviteit om veiligheid en samenwerking te verbeteren

Veel afwezig, frequent verzuim

opvang kinderen is probleem

aanspreken op verantwoordelijkheden en tijdig vakantieregeling treffen

Lusteloos en afwachtend

Werk wordt als zinloos ervaren

meer transparantie over de toegevoegde waarde van taken

 

2. De gewenste baan over 3 jaar op de agenda zetten

Duurzame inzetbaarheid klinkt als belangrijk voor later, maar het heeft nu al voordelen om mee bezig te gaan. Werkplezier van medewerkers wordt namelijk groter wanneer werkgever en werknemer in gesprek gaan over de werkzaamheden die iemand met plezier doet en hoe hij deze kan uitbouwen. Door te vragen naar de-gewenste-baan-over-3-jaar en te bespreken hoe je daar naar toe kan werken, zorg jij dat medewerkers op lange termijn duurzaam inzetbaar blijven, en op dit moment hun werkplezier vergroten. Dit geldt in ieder geval voor die medewerkers waar de energiebronnen liggen op het vlak van het hebben van inspraak en regelruimte, loopbaanperspectief, leer- en ontwikkelmogelijkheden, prestatiefeedback en afwisseling.

Voor nu vooral een gezonde werkdruk en veel werkgeluk toegewenst! Wij zijn altijd, niet alleen op 13 juni, graag bereid om te sparren over de route naar een betere verhouding tussen deze twee.

 

< Terug naar nieuws